Chuỗi Phân Cấp Tri Thức & Hành Động (DIKDA Framework)

Mọi hệ thống xử lý thông tin và AI Agent trong chương trình R57-02 bắt buộc phải phân định rõ ràng 5 tầng giá trị, tránh nhầm lẫn giữa dữ liệu thô và quyết định thực thi:

• Data (Dữ liệu thô): các bản ghi, chuỗi ký tự, log chưa qua xử lý.
• Information (Thông tin): dữ liệu đã được gán nhãn, định dạng và đặt vào ngữ cảnh.
• Knowledge (Tri thức): thông tin được tổng hợp, kiểm chứng có nguồn gốc (provenance), thể hiện các mối quan hệ logic và quy luật kinh doanh.
• Decision (Quyết định): các lựa chọn hoặc đề xuất được đưa ra dựa trên tri thức và ràng buộc chính sách.
• Action (Hành động): lệnh thực thi làm thay đổi trạng thái của hệ thống (như ghi DB, gửi mail, chuyển tiền, khóa tài khoản).

Chuẩn Hóa Kiến Trúc RAG & Knowledge Graph (Grounded AI)

Để đảm bảo câu trả lời của AI luôn có nguồn gốc xác thực và đúng thẩm quyền, mọi kiến trúc RAG (Retrieval-Augmented Generation) và Knowledge Graph (KG) triển khai tại R57-02 phải tích hợp đầy đủ 4 thuộc tính metadata:

• Provenance (Nguồn gốc): định danh chính xác văn bản, dòng, mục hoặc bản ghi dữ liệu gốc cấu thành nên câu trả lời.
• Version (Phiên bản): đảm bảo AI sử dụng đúng phiên bản tài liệu mới nhất, tránh trích xuất thông tin đã lỗi thời.
• Effective Date (Thời hạn hiệu lực): xác định khoảng thời gian tri thức có giá trị (VD: quy định nội bộ chỉ áp dụng trong năm 2026).
• Access Control (Phân quyền truy cập): tích hợp RBAC/ABAC (Role/Attribute-Based Access Control) ngay tại tầng vector/subgraph. Người dùng hoặc Agent ở cấp bậc nào chỉ được phép truy xuất tri thức thuộc phạm vi phân quyền đó.

Phương Pháp Đánh Giá Đo Lường Kỹ Thuật (Strict Metrics vs. Subjective Feelings)

Chương trình R57-02 nghiêm cấm sử dụng cảm giác chủ quan ("trả lời hay", "đọc mượt") làm KPI đánh giá hệ thống AI. Quy trình kiểm định bắt buộc phân tách độc lập hai công đoạn:

Khung Quản Trị AI Agent (Agentic Governance & Safety Envelope)

Khi nâng cấp từ AI trả lời (Chatbot) sang AI hành động (Agentic AI), các rủi ro hệ thống tăng lên gấp nhiều lần. Hệ thống R57-02 thiết lập các chốt chặn an toàn bắt buộc:

• Agent Privileges (Quyền hạn Agent): giới hạn phạm vi hoạt động tối thiểu (Principle of Least Privilege).
• Tool Authorization: khai báo rõ ràng danh mục Tool/API mà Agent được phép gọi (Read-only vs. Write/Execute).
• Approval Workflows: các hành động có độ rủi ro cao (thay đổi cấu hình, giao dịch, xóa dữ liệu) phải qua bước phê duyệt đa cấp.
• Audit Trail: ghi log toàn bộ chuỗi suy luận (Chain-of-Thought), lệnh gọi tool, tham số đầu vào và kết quả đầu ra.
• Rollback Capability: cơ chế khôi phục trạng thái hệ thống về điểm an toàn trước đó nếu Agent thực thi lỗi.
• Kill Switch (Công tắc dừng khẩn cấp): ngắt kết nối logic và vật lý của Agent ngay lập tức khi phát hiện hành vi bất thường hoặc vượt ngưỡng ngân sách (budget/iteration loop).

Cơ Chế Human-in-the-Loop (HITL) & Trách Nhiệm Pháp Lý

Điểm can thiệp (HITL Placement): con người tham gia vào quy trình ở 2 chốt chặn quan trọng — trước khi đưa ra Quyết định mang tính pháp lý/tài chính, và trước khi bấm thực thi Action làm thay đổi dữ liệu tổ chức.

Trách nhiệm cuối cùng (Final Accountability): AI Agent chỉ đóng vai trò là trợ lý tính toán, tổng hợp và đề xuất. Con người (Human Operator/Manager) luôn là chủ thể chịu trách nhiệm duy nhất và cuối cùng trước pháp luật và tổ chức đối với mọi quyết định/hành động được thông qua.